Het dwergkruid, een lastig plantje?

Het dwergkruid, Glossostigma elatinoides, is een voorgrondplantje, dat geschikt is voor ieder formaat aquarium. Toch komt men de 'Glosso' maar weinig tegen. Misschien, omdat het te boek staat als lastig en bewerkelijk. Indien men echter met een paar zaken rekening houdt, zijn er mooie resultaten mee te bereiken.

Glossostigma elatinoides is inheems in Zuidoost-Australië en Nieuw-Zeeland, waar deze plant o.a. voorkomt in en langs het Rotoitimeer. Het plantje behoort tot de Scrophulariaceae, waar onder andere ook onze grote Bacopa (Bacopa caroliniana) en Hemianthus micranthemoides (Micranthemum) toe behoren.

In het aquarium

Het dwergkruid kan een ideaal bodembedekkend voorgrondplantje zijn, maar heeft wel veel licht nodig. Bij voldoende licht wordt het plantje niet hoger dan 2 cm en kruipen de uitlopertjes langs of door de bodem. Aan zo'n uitlopertje komen dan paarsgewijs telkens twee spatelvormige blaadjes. Na verloop van tijd ontstaan er prachtige zoden, die fraai kunnen contrasteren met een donkergroene of roodachtige (midden)beplanting. Als ideaal water wordt licht zuur en zacht water aanbevolen, maar op leidingwater uit de regio Rijnmond doet het plantje het op een grindbodem (1-2 mm) met een 'fabrieks'voedingsbodem uitstekend. Ook een gewone zand/grindbodem met wat klei erdoor voldoet goed. Het grind dient niet te grof te zijn, omdat anders de uitlopertjes in hun groei belemmerd worden. Wat de temperatuur betreft wordt soms een minimumtemperatuur van 5 °C aangegeven. Dit lijkt mij wat aan de lage kant. Ervaringen van mede-aquaristen leren dat bij een temperatuur < 15 °C het niet goed meer gaat. Een temperatuur van 20-25 °C lijkt ideaal.

De emerse vorm bloeit met kleine, witte bloempjes en is gedurende de zomermaanden goed te gebruiken in het moerasgedeelte van een vijver. Ook binnenshuis gedijt dit plantje goed, bv. in een vensterbankkasje of gewoon in een bloempot. Gewone potgrond voldoet goed. Wel moet de aarde permanent goed nat blijven. Nogmaals, het plantje heeft veel licht nodig, want als er niet voldoende licht boven uw bak staat of als de plantjes in de schaduw van andere planten staan, groeien de uitlopertjes naar boven, hetgeen een slordig gezicht is.

Waar te koop?

Mijn ervaring is, dat het plantje niet altijd en bij iedere handelaar te koop is. In de Randstad was dit plantje op een bepaald moment maar bij één handelaar te koop en die had er slechts drie potjes van in voorraad. Omdat de omstandigheden bij een handelaar niet altijd voor iedere soort plant optimaal zijn, komt dit plantje vaak hopeloos veel licht tekort en - zoals gezegd - gaan de uitlopertjes dan naar boven groeien, zodat de plant na verloop van tijd een beetje op de eerder genoemde Hemianthus micranthemoides gaat lijken. In deze kommervorm zal de plant zeker niet de aandacht van de potentiële koper trekken en dat is jammer, want men loopt iets moois 'in de dop' voorbij.

Uitplanten

Glossostigma elatinoidesDe plantjes worden als polletjes geleverd in de alom bekende met substraat gevulde zwarte potjes. Hiermee thuisgekomen, is het na het ontsmetten niet de bedoeling, dat u het polletje in z'n geheel op de daarvoor bestemde plek ingraaft. Nee, de bedoeling is dat u dit polletje, dat uit allemaal kleine plantjes bestaat, 'uitpluist' en dat ieder plantje afzonderlijk uitgeplant wordt op zo'n 2 cm uit elkaar. Tevens moet er rekening mee gehouden worden, dat ook de uitlopertjes horizontaal geplant worden, anders gaan ze bij voorbaat omhoog groeien. Deze uitlopertjes kunt u bij het uitplanten ietwat proberen te 'sturen', zodat ze in de richting gaan groeien die u in gedachten hebt. E.e.a is een behoorlijk priegelwerk, maar een plastic pincet kan hier goede diensten bewijzen.
In de VS heeft men het bij het planten van de Glosso wat gemakkelijker, want hier wordt het plantje vaak op matjes van 30 x 30 cm aangeboden. Als alles goedgaat, ziet u na zo'n drie weken, dat uw moeite beloond wordt. De eerste jonge blaadjes komen dan tussen het grind uit. Nu is het slechts een kwestie van bijhouden.

Meer soorten

Volgens Cook (1) zijn er 5 soorten, voorkomend in Afrika, Azië en Australië/Nieuw Zeeland. In Nieuw-Zeeland zouden behalve Glossostigma elatinoides ook Glossostigma submersum en Glossostigma diadrum voorkomen. Laatstgenoemde soort heeft geen spatelvormig blad, zoals Glossostigma elatinoides, maar eerder een grasachtig, langwerpig blad. Deze soort wordt ook zo'n 2-3 cm hoog. In de VS (o.a. New Yersey) komt deze Glossostigma ook in het wild voor, als een zg. invasieve plant, waarschijnlijk ontsnapt uit een aquariumcultuur. In Nederland wordt voor zover bekend dit plantje echter niet in de handel aangeboden.
Het dwergkruid is een van de laagstblijvende voorgrondplanten, die ons ter beschikking staan. Als wij in ons aquarium de juiste omstandigheden creëren, hebben wij van dit decoratieve plantje heel veel plezier.

Auteur: 
Rob Slinger
Fotografie: 
Toon Albers en Henk Alblas
Literatuur: 
Cook, C.D.K.: Waterplants of the world, 1974
Brünner G.: Handbuch der Aquarienpflanzen: 135, 1984
www.tropica.com